ONDERZOEK

Klik                 hier voor de gebruikte literatuur.


Meditatie techniek in de psychiatrie
Nog niet zo lang geleden zeiden psychologen dat het onmogelijk was om het autonome zenuwstelsel de gladde spieren en de klieren te besturen met andere dan met de klassieke Pavlov methoden. Dit in tegenspraak met de zeer ingewikkelde typen van "operant conditioning"procedures, die de onderzoekers in staat stelden een groot aantal soorten zoogdieren ingewikkelde skelet-spieroefeningen te leren. In 1960 toonden Kimmel en Hill (Operant conditioning of the GSR. Psychol Rep 7:555-562, 1960) aan dat het mogelijk is om de galvanische huidreactie te conditioneren via "instrumentale conditionering"

Het gebruik van biofeedback technieken geeft mensen de mogelijkheid om hun gewoonlijk onbewuste fysiologische reacties op de dagelijkse aanpassingseisen te controleren en te veranderen met het doel om zichzelf te helpen om een fysisch en emotioneel welzijn tot stand te brengen en te handhaven. Het gebruik van deze technieken heeft het mogelijk gemaakt dat mensen hun fysiologische functies leren beheersen, waarvan voorheen werd aangenomen dat ze niet voor beheersing met de eigen wil toegankelijk waren.
Zoals: galvanische huidreactie, hartslagfrequentie. Bloeddruk, vasomotorische, (vernauwen en verwijden van de bloedvaten) reacties, speekselafscheiding en het ontspannen van dwarsgestreepte spieren(Veel dwarsgestreepte spieren zitten vast aan delen van het skelet (de skeletspieren). Sommige dwarsgestreepte spieren zitten met een of beide uiteinden vast aan de huid (de huidspieren). Voorbeelden van huidspieren zijn spieren in het gelaat en de spieren in de tong. In feite is gebleken dat deze functies verassend goed reageerden op "zelfverandering" door biofeedback training.
Het uitgangspunt van zoīn training is dat wanneer een organisme in een gesloten `biofeedback loop`wordt geplaatst en informatie krijgt over een of meerdere van zijn lichamelijke processen, zoals de werking van de hersengolven, dat het dan kan leren om de specifieke functies te beheersen.
De EEG biofeedback bijvoorbeeld is het terugkoppelen naar de proefpersoon van zijn eigen hersengolfpatronen, dat wil zeggen, bij de alfa biofeedback hersengolven van tussen de 8 tot 13 Hertz.
Een algemeen bekend feedback mechanisme maakt gebruik van een toon, die een hogere frequentie krijgt wanneer er geen alfa golven worden voortgebracht.
Wie alfa golven produceert is rustig en ontspannen maar wel in staat om helder na te denken. De concentratie is goed, kan lang worden volgehouden en ook het geheugen werkt prima. De meeste proefpersonen spraken over positieve gevoelens, zoals `ontspannen`, `zweverig`, `vredig, `erg plezierig` en `zonder angsten` als zij veel alfa golven produceerden in het gebied tussen de 8 en 13 Hertz. EEG patronen tijdens een passieve meditatie vertoonden in het algemeen ook een toenemende dichtheid van alfa ritmen, in het bijzonder in  de occipitale kwabben (of achterhoofdskwabben). Dit zijn de delen van de  hersenen die verantwoordelijk zijn voor het verwerken van visuele informatie bij zoogdieren. Ze zijn van alle hersenkwabben het kleinst en liggen het verst naar achteren in de hersenen.
Geleidelijk verplaatsten de alfa frequentie zich naar de voorste hersengebieden en af en toe traden er reeksen theta- golven op, met name in het voorhoofd.
Theta golven, met een frequentie tussen de 4 en 8 Hertz, worden geproduceerd wanneer mensen zich in een toestand tussen waken en slapen bevinden. Dus net na het wakker worden of op het moment van inslapen. Iemand die dagdroomd produceert theta golven.
Wat men de ontspannen "alfa toestand"zou kunnen noemen, gekenmerkt door het overheersen van de alfa dichtheid in het EEG en veroorzaakt door bijvoorbeeld meditatie of optredend in de overgang tussen waken en slapen, kan natuurlijk niet samengaan met de "vecht- of vlucht"reactie die optreedt  bij stress. Omdat veel psychiatrische patiŽnten het reactiesysteem op een alarmtoestand niet op de juiste momenten en op ongeschikte en verkeerd geÔnterpreteerde stimuli in werking stellen, kan het in een "alfa toestand" komen een nuttige aanvulling zijn bij de behandeling van emotionele stoornissen.
Subjectieve verslagen van patiŽnten die gingen mediteren waren over het algemeen positief en men beschreef de meditatietoestand als een speciale toestand waarin de aandacht als het ware vrij rondzweeft en als een toestand van "rustvolle" waakzaamheid. Alle patiŽnten spraken over een afname van hun angst- en spanningsniveau, nadat ze waren begonnen met regelmatige dagelijkse meditaties.

Bron: " Meditation Research: A Summary of the Field with a Bibliography of 926 Entries van Michael Murphy en Steven Donovan, The Esalen Transformation Project, San Fransisco, 1985." uit: Ontspanning, concentratie en meditatie, oude technieken voor moderne mensen door Joel Levey, 1990) Deze onderzoekslijst is goedgekeurd door het gezaghebbende American Psychiatric Association.
Onderzoeken naar het effect van mediteren

Er zijn in de loop der jaren veel onderzoeken gedaan naar de effecten van mediteren op het lichaam en de geest.  De onderstaande lijst is niet compleet en geeft slechts een beperkte opsomming van onderzoeken. Het onderzoek naar de effecten van mediteren op psychiatrische patienten is hieronder iets uitgebreider beschreven.